Tìm hiểu về một số tiết túc thuộc lớp côn trùng

Côn trùng chiếm khoảng 80% tổng số động vật trên Trái Đất, là những tiết túc có thân chia làm ba phần rõ rệt là đầu, ngực và bụng, trong đó thể trưởng thành có sáu chân.

Muỗi cát Psychodidae
Muỗi cát Psychodidae

Hình thể côn trùng rất khác lớp nhện, đầu của côn trùng là đầu thật mang những giác quan như mắt, ăng ten…Côn trùng có hai nhóm là nhóm biến thái không hoàn toàn gồm hai bộ liên quan đến Y học là bộ Anoplura không cánh như chấy, rận…và bộ Hemiptera bốn cánh như rệp, bọ xít…và nhóm phát triển biến thái hoàn toàn gồm hai bộ liên quan đến Y học là bộ Siphonaptera không cánh như bọ chét và bộ Diptera hai cánh. Bài viết dưới đây đề cấp đến hai loài là muỗi cát và dĩn.

Tìm hiểu về muỗi cát Psychodidae

Psychodidae có hình thể gần giống muỗi nhưng lại có cánh hình mác, thân có nhiều lông. Họ Psychodidae chỉ có giống Phlebotomus liên quan đến Y học và được gọi là muỗi cát.

Về đặc điểm sinh thái, muỗi cát trưởng thành thường có xu hướng hoạt động về đêm, hiếm khi hoạt động ban ngày. Mặc dù có cả muỗi đực và cái nhưng chỉ có muỗi cát cái hút máu và phần lớn ưa hút máu thú vật, một số loài ưa hút máu người.

Muỗi cát thường bay từng quãng ngắn, xen kẽ giữa các quãng bay chúng đậu nghỉ ở những hốc tối như trong hang chuột hay dưới những tảng đá lớn. Chính vì lý do muỗi cát ưa khí hậu khô và nóng nên ở những vùng có nhiều cát như sa mạc, ven biển rất dễ dàng để có thể gặp muỗi cát. Ở Việt Nam nói riêng, có thể gặp muỗi cát ở những vùng núi đá trơ trọi, hải đảo và một số vùng ven biển.

Xét về vấn đề vai trò trong Y học thì muỗi cát là trung gian truyền một số bệnh tật đáng lưu ý.  Bệnh Leishmania  hay trùng roi đường máu gặp ở nội tạng, ở da và niêm mạc. Bệnh mụn Pê ru hay bệnh Carrion, bệnh sốt Papatacci…

Hình ảnh dĩn Chironomidae
Hình ảnh dĩn Chironomidae

Những thông tin cơ bản về dĩn Chironomidae

Chironomidae thường có tên gọi là dĩn hay dãn rất giống muỗi nhưng nhỏ hơn. Chỉ có dĩn cái mới hút máu. Do vòi ngắn, dĩn không đốt được qua quần áo mà thường chỉ đốt vào những vùng da hở. Dĩn có thể dễ dàng chui qua màn ngủ. Ở Việt Nam, những vùng nông thôn nhiều ao và cây ăn quả thường có nhiều dĩn.

Về vai trò trong Y học, dĩn truyền một số bệnh giun chỉ như Giun chỉ Filaria ozzardi và giun chỉ Dipentalonma perstans. Những loài dĩn này thường phổ biến ở châu Phi. Tại nơi dĩn đốt gây ngứa, khó chịu và có thể gây viêm.

Nguồn: yduocbinhduong.info